Wiki · danhtinh.com
Cẩm nang về danh tính trong đời sống: họ và tên người Việt, cách đặt tên con, tên gọi khắp thế giới, bút danh – nghệ danh, những vụ giả danh nổi tiếng trong lịch sử, các danh tính bí ẩn, căn cước và giấy tờ tuỳ thân, giữ an toàn thông tin cá nhân, sinh trắc học và bản sắc cá nhân trong tâm lý học.
Mở app Danh TínhAi trong nhóm đang giả danh? Hỏi khéo, bỏ phiếu, lật thẻ›
Họ người Việt
Họ Nguyễn vốn là họ nhỏ bên Trung Hoa, thành họ đông nhất Việt Nam nhờ nhiều đợt đổi họ, rõ nhất là năm 1232. Con số 38% chỉ là ước tính, chưa có tổng điều tra.
Họ người Việt
Năm 1232 nhà Trần đổi họ Lý thành họ Nguyễn, sử chép vì kiêng huý Trần Lý, kèm mục đích chính trị. Hồ Quý Ly, ban quốc tính, con cháu họ Mạc cũng là những lần đ
Họ người Việt
Sau họ Nguyễn là Trần, Lê, Phạm, Hoàng – Huỳnh, Phan, Vũ – Võ, rồi Đặng, Bùi, Đỗ, Hồ, Ngô. Hầu hết họ từng làm vua đều ở nhóm đầu; tỉ lệ lưu hành chỉ là ước tín
Họ người Việt
Hoàng – Huỳnh cùng chữ 黃, Vũ – Võ cùng chữ 武. Cách đọc Huỳnh, Võ sinh ra ở Đàng Trong do kiêng huý chúa Nguyễn Hoàng; lý do của Võ còn bàn, hay gắn với Vũ vương
Họ người Việt
Họ hiếm ở Việt Nam thường gắn với một làng, một nhân vật hay một dân tộc: Khúc, Mạc, Kiều, Thân, Giáp, Ông, Lò, Giàng. Danh sách họ hiếm nhất trên mạng đều là ư
Họ người Việt
Tôn Thất, Tôn Nữ, Công Tằng Tôn Nữ là danh xưng hoàng tộc Nguyễn cho biết nhánh và đời, khác họ kép người Hoa như Tư Mã, Âu Dương và kiểu tên nối họ cha, họ mẹ.
Họ người Việt
Ban quốc tính là việc vua cho bề tôi mang họ vua. Lê Lợi ban họ Lê cho Nguyễn Trãi và nhiều công thần; Trịnh Thành Công được ban họ Chu nên phương Tây gọi là Ko
Họ người Việt
Họ Nguyễn vốn là họ nhỏ bên Trung Hoa, thành họ đông nhất Việt Nam nhờ nhiều đợt đổi họ, rõ nhất là năm 1232. Con số 38% chỉ là ước tính, chưa có tổng điều tra.
Họ người Việt
Năm 1232 nhà Trần đổi họ Lý thành họ Nguyễn, sử chép vì kiêng huý Trần Lý, kèm mục đích chính trị. Hồ Quý Ly, ban quốc tính, con cháu họ Mạc cũng là những lần đ
Họ người Việt
Sau họ Nguyễn là Trần, Lê, Phạm, Hoàng – Huỳnh, Phan, Vũ – Võ, rồi Đặng, Bùi, Đỗ, Hồ, Ngô. Hầu hết họ từng làm vua đều ở nhóm đầu; tỉ lệ lưu hành chỉ là ước tín
Tên người Việt & đặt tên con
Tên người Việt gồm họ, tên đệm và tên gọi. Người Việt gọi nhau bằng tên vì vài họ lớn chiếm phần đông dân số, nên danh sách lớp cũng xếp theo tên chứ không theo
Tên người Việt & đặt tên con
Văn và Thị đã có trong tên người Việt ít nhất từ thời Trần – Lê, như Lê Văn Hưu, Nguyễn Thị Lộ. Đây là thói quen, không phải luật, và đang nhường chỗ cho đệm có
Tên người Việt & đặt tên con
Tên con hay thường có nghĩa cha mẹ hiểu rõ, đọc lên có nhịp với họ và tên đệm, không trùng tên người lớn trong họ, viết không dấu vẫn rõ, hợp với con khi trưởng
Tên gọi khắp thế giới
Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hungary viết họ trước tên; phần lớn phương Tây viết tên trước họ. Giấy tờ quốc tế tách riêng ô họ và ô tên để khỏi nhầ
Tên gọi khắp thế giới
Theo điều tra dân số Hàn Quốc 2015, Kim, Lee, Park chiếm khoảng 44,6% dân số, vì thường dân cuối thời Joseon buộc phải ghi họ đã chọn những họ danh giá sẵn có.
Tên gọi khắp thế giới
Mọi người Nhật đều có họ từ năm 1875, khi chính quyền Minh Trị buộc thường dân mang họ. Luật hiện hành bắt vợ chồng chung một họ, khoảng 95% cặp chọn họ chồng.
Bút danh, nghệ danh & tên hiệu
Bút danh là tên tự chọn để ký tác phẩm thay tên thật. Nhà văn dùng nó để tránh kiểm duyệt, che giới tính, tách nghề, thử thể loại mới hoặc vì tên thật khó nhớ.
Bút danh, nghệ danh & tên hiệu
Nam Cao là Trần Hữu Tri, Tô Hoài là Nguyễn Sen, Nhất Linh là Nguyễn Tường Tam, Thạch Lam là Nguyễn Tường Vinh. Nhiều bút danh ghép từ tên sông núi, làng quê tác
Bút danh, nghệ danh & tên hiệu
Nhà nho xưa có danh do cha mẹ đặt, tự để bạn bè gọi cho kính trọng và hiệu tự đặt nói chí hướng. Nguyễn Du tự Tố Như, hiệu Thanh Hiên; Nguyễn Trãi hiệu Ức Trai.
Giả danh trong lịch sử
Khoảng năm 1418–1419, Lê Lai mặc áo bào, cưỡi voi, xưng là chúa Lam Sơn xông vào quân Minh ở Chí Linh, bị bắt giết để Lê Lợi thoát vây. Sử chép gì, đâu là truyệ
Giả danh trong lịch sử
Năm 204 TCN, Kỷ Tín ngồi xe mui vàng của Hán vương ra cửa đông thành Huỳnh Dương giả hàng, để Lưu Bang lẻn ra cửa tây. Hạng Vũ giết ông. Sử ký chép lại chuyện n
Giả danh trong lịch sử
Martin Guerre bỏ làng Artigat năm 1548. Tám năm sau Arnaud du Tilh đến nhận là Martin, sống với vợ anh ba năm, cho tới phiên toà Toulouse 1560 thì Martin thật t
Danh tính bí ẩn
Năm 1828 Kaspar Hauser xuất hiện ở Nuremberg, gần như không biết nói, kể bị nhốt nhiều năm trong phòng tối. Cậu chết năm 1833. ADN bác giả thuyết hoàng tử Baden
Danh tính bí ẩn
Năm 1948 một người đàn ông chết trên bãi biển Somerton, Adelaide, không giấy tờ, túi có mẩu giấy Tamám Shud. Năm 2022 phả hệ ADN đề xuất ông là Carl Webb ở Melb
Danh tính bí ẩn
Năm 1970 một phụ nữ được tìm thấy đã chết ở thung lũng Isdalen gần Bergen. Bà dùng ít nhất tám danh tính giả, có tóc giả và ghi chép mã. Tên thật đến nay chưa a
Căn cước & giấy tờ tuỳ thân
Giấy tuỳ thân người Việt qua bốn đời: chứng minh nhân dân, căn cước công dân mã vạch (2016), gắn chip (2021) và thẻ căn cước từ 01/7/2024. CMND hết giá trị từ 2
Căn cước & giấy tờ tuỳ thân
Thẻ căn cước từ 01/7/2024 đổi tên thẻ, bỏ vân tay và đặc điểm nhận dạng, ghi nơi đăng ký khai sinh thay quê quán, cấp được cho trẻ dưới 14 tuổi. Thẻ cũ còn hạn
Căn cước & giấy tờ tuỳ thân
Số định danh 12 số gồm 3 số mã tỉnh nơi đăng ký khai sinh, 1 số thế kỷ sinh và giới tính, 2 số cuối năm sinh và 6 số ngẫu nhiên. Sáp nhập tỉnh 2025 không làm đổ
Giữ an toàn thông tin cá nhân
Đánh cắp danh tính là lấy thông tin người khác để đứng tên vay tiền, mở tài khoản, đăng ký SIM. Kẻ xấu cần họ tên, ngày sinh, số định danh, ảnh thẻ, ảnh mặt, số
Giữ an toàn thông tin cá nhân
Ảnh căn cước bị lộ có thể bị dùng để vay ở nơi kiểm tra lỏng, lập tài khoản mạo danh, lừa người quen. Từ 2024 ngân hàng đối chiếu mặt với chip nên khó lợi dụng
Giữ an toàn thông tin cá nhân
Gửi ảnh căn cước an toàn: hỏi rõ mục đích, chỉ gửi phần cần, ghi chú mục đích và ngày lên ảnh, che mã QR. Từ chối người lạ trên mạng, lý do mơ hồ và yêu cầu ảnh
Sinh trắc học
Sinh trắc học là nhận ra một người qua vân tay, khuôn mặt, mống mắt, giọng nói, dáng đi. Máy lưu mẫu số hoá, so theo ngưỡng và luôn có hai loại lỗi kéo co nhau.
Sinh trắc học
Alphonse Bertillon lập hệ đo khoảng mười một số đo cơ thể ở Sở Cảnh sát Paris thập niên 1880 để nhận lại người tái phạm, chuẩn hoá ảnh hai góc, rồi bị vân tay t
Sinh trắc học
Cảm biến vân tay điện dung đo điện tích giữa vân và rãnh, quang học chụp ảnh qua màn hình, siêu âm dựng vân ba chiều. Mẫu vân tay được giữ trong chip bảo mật củ
Bản sắc & câu hỏi "mình là ai"
Bản sắc cá nhân là cảm nhận mình là ai: liên tục qua thời gian, khác người khác và thuộc về đâu. Nó dựng dần từ ký ức, giá trị, vai trò và câu chuyện ta tự kể.
Bản sắc & câu hỏi "mình là ai"
Erik Erikson gọi tuổi mới lớn là giai đoạn bản sắc đối diện mơ hồ vai trò: người trẻ tự hỏi mình là ai. Khủng hoảng ở đây là bước ngoặt bình thường, không phải
Bản sắc & câu hỏi "mình là ai"
James Marcia (1966) chia cách người trẻ đối diện câu hỏi mình là ai thành bốn trạng thái: mơ hồ, khép sớm, tạm hoãn, đạt được, dựa trên khám xét và cam kết.